ş dünyasında nakit para her zaman sıcak ve sevimlidir, değil mi? Ancak devlet, paranın izini sürmek konusunda artık çok daha hassas. Eskiden sadece şirketler arası alışverişlerde dikkat edilen nakit ödeme sınırları, yapılan son düzenlemelerle artık çok daha geniş bir kapsama yayıldı. “Ben parayı elden verdim, faturayı sonra alırım” dönemi resmen kapanıyor.
Eğer bir Ankara muhasebeci arayışındaysanız veya mevcut işleyişinizde nakit akışını seviyorsanız, bu yazıyı dikkatle okuyun. Çünkü 7.000 TL üzerindeki bir ödemeyi banka yerine elden yapmanın bedeli, o işten kazandığınız kârdan çok daha yüksek olabilir. Gelin, bu “Tevsik Zorunluluğu” (Belgeleme Şartı) neymiş, başımızı ağrıtmadan nasıl çözeriz, birlikte bakalım.
7.000 TL Sınırı Nedir?
Vergi Usul Kanunu’na göre, 7.000 TL’yi aşan her türlü tahsilat ve ödemenin aracı finansal kurumlar (Banka, PTT, Kredi Kartı vb.) kanalıyla yapılması zorunludur.
Burada “finansal kurum” demek, paranın izinin sürülebildiği yer demektir. Yani;
-
Banka havalesi/EFT,
-
Kredi kartı ile ödeme,
-
Çek veya senet (banka aracılığıyla ödenmesi şartıyla),
-
PTT işlemleri bu kapsama girer.
Eğer Ankara şirket kuruluşu aşamasındaysanız veya halihazırda ticaret yapıyorsanız, cebinizden veya kasanızdan çıkarıp 7.001 TL’yi bir başkasına nakit olarak veremezsiniz.
Tüketiciler de Artık Radar Altında
Eskiden bu kural daha çok “Vergi Mükellefleri” (yani şirketler) arasındaydı. Ancak yapılan güncellemelerle kapsam genişledi. Artık vergi mükellefi olmayan bir vatandaş (nihai tüketici) dahi, bir işletmeye 7.000 TL üzerinde ödeme yapacaksa bunu banka yoluyla yapmak zorunda.
7.000 TL ve üzerindeki tüm tahsilat ve ödemelerin banka veya finansal kurumlar aracılığıyla yapılması yasal bir zorunluluktur; bu tutarı parçalara bölerek elden ödemek sizi cezadan kurtarmaz. Kurala uymayan hem alıcı hem de satıcıya, işlem bedelinin %10’undan az olmamak üzere özel usulsüzlük cezası kesilir.
Örneğin; ofisinize mobilya aldınız veya e-ticaret muhasebesi tutulan firmanız için yüklü bir bilgisayar alımı yaptınız. Satıcıya “KDV dahil 15.000 TL, nakit vereyim” derseniz ve bu durum tespit edilirse, hem parayı alana hem de parayı verene Özel Usulsüzlük Cezası kesilir.
Parçalı Ödeme Tuzağına Düşmeyin
En çok karşılaştığımız “şark kurnazlığı” maalesef burada devreye giriyor. İşletme sahibi diyor ki:
“Ceyhun Bey, toplam borç 20.000 TL ama ben bunu 4 güne bölüp, her gün 5.000 TL olarak elden ödesem olur mu?”
Cevap net: Hayır, olmaz.
Kanun koyucu burada işlemin toplam tutarına bakar. Faturanın veya işlemin toplam bedeli 7.000 TL’yi geçiyorsa, siz bunu 10 taksitte de ödeseniz, her bir kuruşunun bankadan geçmesi gerekir. Parçalamak, sizi cezadan kurtarmaz, aksine “muvazaalı işlem” (danışıklı dövüş) şüphesiyle inceleme riskini artırır.
Nakit Yerine Alternatif Yöntemler
Peki, nakit akışının sıkıştığı durumlarda ne yapacağız? Ticaretin durmaması lazım. İşte burada modern ticaretin ve Ankara e-ticaret muhasebe sistemlerinin sunduğu alternatifler devreye giriyor.
-
Ticari Kredi Kartları: Şirket harcamalarını takip etmenin en temiz yoludur.
-
Takas (Barter) Yöntemi: Bazen nakit ödemek yerine hizmet veya ürün takası yapmak en mantıklı yoldur. Özellikle influencerlar, reklam ajansları veya e-ticaretçiler arasında bu çok yaygın. Ancak bunun da vergisel bir boyutu var. Detayları öğrenmek ve hata yapmamak için Ürün Karşılığı Reklam Yapmak başlıklı yazımıza mutlaka göz atın; orada faturasız işlem yapmanın risklerini ve barter’ın doğru kurgusunu anlattık.
Cezası Ne Kadar?
“Yakalanırsam ne olur?” sorusunun cevabı 2024 ve sonrası için oldukça caydırıcı. İşlem bedelinin %10’undan az olmamak üzere, her bir işlem için özel usulsüzlük cezası kesilir. Üstelik bu ceza hem parayı elden verene hem de elden alana ayrı ayrı kesilir.
Yani 100.000 TL’lik bir malı elden nakit ödeyerek aldıysanız, 10.000 TL alıcıya, 10.000 TL satıcıya ceza gelir. Bir anda “banka masrafından kaçayım” derken ciddi bir zarara uğrarsınız.
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S)
Nakit sınırı KDV dahil mi hesaplanır?
Evet, 7.000 TL’lik sınır KDV dahil toplam tutar üzerinden değerlendirilir. Fatura toplamınız 7.001 TL ise bankadan ödemek zorundasınız.
Aynı gün içinde aynı kişiye yapılan küçük ödemeler birleşir mi?
Evet. Aynı gün içinde aynı firmaya/kişiye yapılan ödemelerin toplamı sınırı aşıyorsa, tevsik zorunluluğu başlar. Sabah 4.000 TL, akşam 4.000 TL ödediyseniz toplam 8.000 TL olduğu için bankadan geçmeliydi.
Motokurye kazançlarında bu sınır geçerli mi?
Kesinlikle. Motokurye muhasebe işlemlerinde, kuryenin şirketten alacağı hak edişler veya firmaya yapacağı ödemeler 7.000 TL’yi aşıyorsa mutlaka banka kanalı kullanılmalıdır.
Annemin kredi kartı ile şirket borcumu ödeyebilir miyim?
Bu çok riskli bir işlemdir. Şirket borcunu şirket hesabından veya şirket kredi kartından ödemek esastır. Başkasının kartıyla ödeme yapmak, muhasebe kayıtlarında “nedeni bilinmeyen para hareketi” yaratır ve inceleme sebebidir.
Banka dekontunda açıklama kısmı boş kalsa olur mu?
Hayır, dekont bir ispat vesikasıdır. Açıklama kısmına mutlaka “X nolu fatura bedeli” veya “Cari hesap ödemesi” gibi net ifadeler yazmalısınız.
Geçmişe dönük elden ödemeler tespit edilirse ne olur?
Vergi incelemelerinde 5 yıl geriye dönük tarama yapılabilir. Eğer geçmişte limit üstü nakit işlemler yaptıysanız ve bu tespit edilirse, geriye dönük cezalarla karşılaşabilirsiniz.
Doğru bilgi, zamanında çözüm.
